ری، اوّلين پايگاه حوزة علمی شيعی در ايران
در دورة دوم، با حاكميّت يافتن ابوالحسن مادراني، تشيّع در ري گسترش يافت.
مادراني
در قرن سوم هجري قمري در ري حاكميّت يافت. ري و «طبرستان» دو مركز مهمّ
استقرار علويان در ايران بودند و مقبرة حضرت حمز\ بن موسي بن جعفر(ع) نشان
از اين دوره دارد. با شهادت امام رضا(ع)، سادات در كوهستانهاي «ديلمستان» و
«طبرستان» پراكنده شدند؛ امّا با حاكميّت هشتاد سالة آل بويه گرايشات شيعي
در ري افزايش يافت.
وجود خاندانهاي اصيل شيعي چون آل بويه در ري، يكي ديگر از علل گسترش تشيّع در اين شهر است.
عليّ بن حسين بن موسي بن بابويه، پدر شيخ صدوق و بزرگ اين خاندان است.
در
بيان آمار و ميزان پراكندگي امامزادگان ذكر شد كه استانهاي «مازندران» و
«گيلان»، درصد بزرگي از مقابر امامزادگان را در خود جاي دادهاند.
پراكنده شدن و فرار سادات به كوهستانها، پس از شهادت امام رضا(ع)، يكي از
دلايل اصلي اين امر است.
نصيرالدّين ابي الرّشيد عبدالجليل رازي در كتاب
«النقض» نام تعدادي از مدارس شيعه را در «ري» ذكر كرده است. شهر ري را به
سبب قدمت «شيخ البلاد» و از نظر اعتبار به
«امّ البلاد» مينامند.
متأسّفانه حملات وحشيانة مغولان، باعث تخريب و پسرفت ري گرديد تا آنجا كه هيچگاه قادر به برگشت و كسب جايگاه و رتبة والاي قبلي نشد.
امام هادی(ع):کسیکه قبر عبد العظیم در ری را زیارت کند مانند کسی است که جدم حسین(ع) را در کربلا زیارت کند.